Οι ΦΙΛΟΙ της ΦΥΣΗΣ/ Naturefriends Greece προσυπογράφουν το κείμενο της Πρωτοβουλίας "Κατά της αναθεώρησης του άρθρου 100 του Συντάγματος και υπέρ της ισχύος του άρθρου 24 για την προστασία του Περιβάλλοντος" (και του πολιτισμού)

[Το Ελληνικό Δίκτυο ΦΙΛΟΙ της ΦΥΣΗΣ/ Naturefriends Greece προσυπογράφει το κείμενο "κατά της αναθεώρησης του άρθρου  100 του Συντάγματος και υπέρ της ισχύος του άρθρου 24 για την προστασία του περιβάλλοντος" και του πολιτισμού. [Παρατίθεται παρακάτω]

Η συνυπογραφή των ΦτΦ συνάδει με τις προηγούμενες θέσεις και αγώνες που αναπτύχθηκαν για την υπεράσπιση του άρθρου 24 καθώς και με το άρθρο/ παρέμβαση του προέδρου των ΦτΦ, Κώστα Φωτεινάκη, με τίτλο "Να υπερασπίσουμε α) το άρθρο 24 του Συντάγματος, β) το Περιβάλλον και γ) τον Πολιτισμό", 27 Ιουνίου 2013. 

Στο άρθρο μεταξύ των άλλων υπογραμμίζεται: "...Το ΣτΕ που εκδίδει αποφάσεις ερμηνεύοντας το άρθρο 24 του Συντάγματος, δεν είναι το μοναδικό μέσο για την Προστασία του Περιβάλλοντος, είναι απλώς ακόμα μία δυνατότητα που αξιοποιούν τα κινήματα πολιτών στους αγώνες τους, καταβάλλοντας μάλιστα μεγάλα ποσά για την προσφυγή σε αυτό. Το ΣτΕ φαίνεται ότι διολισθαίνει στις κυβερνητικές επιλογές του μνημονίου, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις κατευθύνσεις του κλιμακίου της τρόικας που δόθηκαν στην έδρα του Δικαστηρίου στις 9 Ιουνίου 2012..." [Διαβάστε το άρθρο ΕΔΩ]

-------------------

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ  ΚΙΝΗΣΕΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ, ΚΙΝΗΜΑΤΩΝ, ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ

ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 100 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

ΚΑΙ  ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ 24 ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

1.  Με τη μεταφορά αποκλειστικών εξουσιών και την αλλαγή του τρόπου ορισμού του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου, όπως προβλέπεται στην πρόταση αναθεώρησης του άρθρου 100 του Συντάγματος, συντελείται μια θεμελιώδης αρνητική ανατροπή στο δικαιϊκό σύστημα της χώρας.

·       Συγκεκριμένα: αντί για τον σημερινό διάχυτο συνταγματικό έλεγχο, που θεωρείται διεθνώς από τους νομικούς ό,τι προοδευτικότερο και σημαίνει ότι κάθε δικαστήριο μπορεί να κρίνει τη συνταγματικότητα κάθε νόμου, η συνταγματικότητα των νόμων που ψηφίζονται από τη Βουλή, θα κρίνεται αποκλειστικά από το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο. Καθώς το Σύνταγμα επιτάσσει – άρθρο 93 παρ. 4 – ότι τα δικαστήρια υποχρεούνται να μην εφαρμόζουν νόμους που το περιεχόμενό τους αντίκειται στο Σύνταγμα, η σημερινή μεταφορά αρμοδιοτήτων αποκλειστικά στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο ανατρέπει και το άρθρο 93 παρ 4 του Συντάγματος.

·       Η σύνθεση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου τροποποιείται ριζικά ώστε να είναι στον απόλυτο έλεγχο της νομοθετικής και εκτελεστικής εξουσίας - δηλαδή του πολιτικού συστήματος.

Στη σημερινή αδιάβλητη σύνθεση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου 3 μέλη είναι οι πρόεδροι των 3 Ανωτάτων Δικαστηρίων (Άρειος Πάγος, Συμβούλιο Επικρατείας, Ελεγκτικό Συνέδριο), 8 μέλη ορίζονται με κλήρωση από τους Αρεοπαγίτες και τους Συμβούλους Επικρατείας και σε ορισμένες περιπτώσεις ορίζονται δύο τακτικοί καθηγητές νομικών μαθημάτων των νομικών σχολών της χώρας.

Στην πρόταση αναθεώρησης 3 μέλη ορίζονται από τον πρόεδρο της Δημοκρατίας, 3 μέλη από τη Βουλή και 8 μέλη με απλή πλειοψηφία μεταξύ των δικαστών των 3 Ανωτάτων Δικαστηρίων. Επιπλέον, ο πρόεδρος της Δημοκρατίας ορίζει τον πρόεδρο του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου!

Με τον τρόπο αυτό αναιρείται η συνταγματικά κατοχυρωμένη ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και η διάκριση των εξουσιών, πράγμα που ανατρέπει το άρθρο 26, το οποίο σαφώς την ορίζει. Θίγονται επίσης και άλλα συνταγματικά άρθρα και αρχές, όπως η αρχή του φυσικού δικαστή (άρθρο 8) και το δικαίωμα στην έννομη προστασία (άρθρο 20).

2.      Δια ταύτα: η τροποποίηση του άρθρου 100 που μαζί με το άρθρο 93 διασφαλίζουν μέχρι σήμερα τον συνταγματικό έλεγχο των νόμων από όλα τα δικαστήρια θα καταστήσει άκαρπη την προσφυγή των πολιτών στη δικαστική εξουσία  για ό,τι καλύπτεται με ψήφο από τη Βουλή, ενώ το πολιτικό σύστημα θα νομοθετεί ανέλεγκτα εφόσον ο έλεγχος της συνταγματικότητας των νόμων θα κρίνεται από το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, που το ίδιο αυτό σύστημα ορίζει. Κατ’ επέκταση τίθεται εκ νέου και το θέμα της μειωμένης κυριαρχίας της χώρας μέσω παρεμβάσεων εξωχώριων «θεσμών» στις αποφάσεις της νομοθετικής και εκτελεστικής εξουσίας.

3.      Όσον αφορά το οικολογικό κίνημα, τις οργανώσεις και τα κινήματα πολιτών που υπερασπίζονται το περιβάλλον, το άρθρο 24, καθώς συνδέεται στενά με το άρθρο 100, θα έχει πολύ περιορισμένο αντίκρισμα. Εκατοντάδες συλλογικότητες, εκπροσωπώντας χιλιάδες ενεργών πολιτών, έχουν επανειλημμένα προσφύγει στη δικαιοσύνη και αρκετές φορές δικαιωθεί με δικαστικές αποφάσεις - απέναντι σε παράνομες και αντισυνταγματικές επιλογές. Με τις παρεμβάσεις αυτές υλοποιείται το πνεύμα του άρθρου 120 που αναγορεύει τους πολίτες σε τελικούς εγγυητές της τήρησης του Συντάγματος.

Το Συμβούλιο Επικρατείας μπόρεσε να εξειδικεύσει το άρθρο 24 μέσα από μια σειρά αρχών και να το κάνει δεσμευτικό και στην πράξη με τη νομολογία του, που απέσπασε τις πιο εγκωμιαστικές κριτικές και σε διεθνές επίπεδο. Γι’ αυτό και οι επίμονες προσπάθειες των κυβερνήσεων Σημίτη και Καραμανλή να αναθεωρήσουν τα άρθρο 24 και 100. Σήμερα, η προτεινομένη Συνταγματική Αναθεώρηση επαναφέρει δια της πλαγίας οδού αυτές τις καταδικασμένες επιδιώξεις. Τόσο η νομοθετική και εκτελεστική εξουσία όσο και οι ισχυρές ομάδες συμφερόντων θα μπορούν να παρακάμπτουν εν τοις πράγμασι το άρθρο 24, καλύπτοντας με μανδύα νόμων αντιπεριβαλλοντικές αποφάσεις ώστε να μην υπάρχει δυνατότητα προσφυγής σε αυτόνομα δικαστήρια και επίκληση φιλοπεριβαλλοντικής νομολογίας.    

Οι υπογραφόμενες οργανώσεις διαφωνούμε ριζικά με την αναθεώρηση του άρθρου 100 του Συντάγματος, υπερασπιζόμαστε την ουσιαστική ισχύ του άρθρου 24 και αγωνιζόμαστε  για να αποτρέψουμε τους σχεδιασμούς αυτούς.   

Έπονται υπογραφές         

Κώστας Φωτεινάκης: Να υπερασπίσουμε α) το άρθρο 24 του Συντάγματος, β) το Περιβάλλον και γ) τον Πολιτισμό

Να υπερασπίσουμε το άρθρο 24 του Συντάγματος

Οι απειλές της Νέας Δημοκρατίας του 2006 για αναθεώρηση του άρ.24 που προστατεύει το περιβάλλον και τον πολιτισμό, επιστρέφουν το 2013 δια στόματος του Πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά στο Ναύπλιο

του Κώστα Φωτεινάκη

«– Να αναθεωρηθεί το περίφημο άρθρο 24, ώστε να περιφρουρηθεί καλύτερα το περιβάλλον και να αντιμετωπιστούν ακραίες καταστάσεις που εμποδίζουν σήμερα την αξιοποίηση της ιδιωτικής περιουσίας ενός απλού ανθρώπου, όσο και της περιουσίας του Δημοσίου. Και να ενισχυθεί έτσι και η Γεωργία και η Κτηνοτροφία, αλλά και να ενισχυθεί και η ίδια η δασική προστασία.»

Πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, Προσυνέδριο Ν.Δ. στο Ναύπλιο 16/6/2013

http://www.primeminister.gov.gr/2013/06/16/12226

Το παραπάνω απόσπασμα είναι από την ομιλία του κ.Σαμαρά,  πέρασε όμως στα «ψηλά» των ΜΜΕ λόγω ΕΡΤ, ανασχηματισμού ή ακόμα και λόγω «θερινής ραστώνης» της κοινωνίας για θέματα περιβάλλοντος.

Το άρθρο 24 του Συντάγματος, που θέλει να αναθεωρήσει ο κ.Σαμαράς (και ο κ.Βενιζέλος άραγε;) έχει αποτελέσει τη βάση θετικών αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας για την προστασία του Περιβάλλοντος και του Πολιτισμού, οι οποίες όμως αξιολογούνται ως αρνητικές από εκείνους που αδιαφορούν ή που κερδοσκοπούν λεηλατώντας τη φύση.

Όσοι ενδιαφέρονται μόνο για τα κέρδη, σε βάρος της κοινωνίας και της φύσης, θεωρούν το άρθρο 24 του Συντάγματος, ως ένα από τα εμπόδια στα σχέδιά τους, και για αυτό κατά καιρούς επιχειρούν να το «εκσυγχρονίσουν», δηλαδή να το αποδυναμώσουν. Τις περισσότερες φορές χρησιμοποιούν τις φράσεις «περαιτέρω προστασίας του περιβάλλοντος» κ.λπ. στην πραγματικότητα όμως επιδιώκουν να το τροποποιήσουν έτσι ώστε ανενόχλητοι  να «κόβουν και να ράβουν» το φυσικό και το αστικό περιβάλλον  στα μέτρα τους.

Το ΣτΕ που εκδίδει αποφάσεις ερμηνεύοντας το άρθρο 24 του Συντάγματος, δεν είναι το μοναδικό μέσο για την Προστασία του Περιβάλλοντος, είναι απλώς  ακόμα μία δυνατότητα που αξιοποιούν τα κινήματα πολιτών στους αγώνες τους, καταβάλλοντας μάλιστα μεγάλα ποσά για την προσφυγή σε αυτό. Το ΣτΕ φαίνεται ότι διολισθαίνει στις κυβερνητικές επιλογές του μνημονίου, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις κατευθύνσεις του κλιμακίου της τρόικας που δόθηκαν στην έδρα του Δικαστηρίου στις 9 Ιουνίου 2012.

Παρ΄ όλα αυτά το άρθρο 24 του Συντάγματος εξακολουθεί να  αποτελεί ένα ανάχωμα ενάντια στη λεηλασία της φύσης  και της προστασίας της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, ένα εμπόδιο για όσους λεηλατούν τα δάση, τους αιγιαλούς κ.λπ.

Υπενθυμίζουμε ότι και στο παρελθόν είχε επιχειρηθεί να αναθεωρηθεί το άρθρο 24, έτσι ώστε να αλλάξει η έννοια του δάσους και να αποχαρακτηριστούν  δασικές περιοχές,  όμως η αναθεώρηση δεν πραγματοποιήθηκε γιατί υπήρξαν σοβαρές αντιδράσεις από τους επιστημονικούς και κοινωνικούς φορείς καθώς και από τα κινήματα πολιτών.

Αξίζει τον κόπο να αναφερθούμε α) στο νόμο Δρυ του 2003  με τον οποίο επιχειρήθηκε να αλλάξει η έννοια του δάσους και να αποχαρακτηριστούν δασικές περιοχές, αλλά η ολομέλεια του ΣτΕ τον έκρινε αντισυνταγματικό βάση του άρθρου 24 του Συντάγματος β) στη κατάθεση πρότασης αναθεώρησης άρθρων του Συντάγματος από τη κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, Μάιος 2006, μεταξύ των οποίων και του άρθρου 24. Η πρόταση της Ν.Δ.:«... η νομολογία, ερμηνεύοντας το άρθρο 24 σε συνδυασμό με το άρθρο 117 παράγραφος 3 και κάνοντας σημαντική προσπάθεια να περισώσει το δασικό πλούτο της Χώρας, είχε οδηγηθεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε ανελαστικές παραδοχές σε ό,τι αφορά τις δασικές εκτάσεις, που παραγνώριζαν πραγματικές καταστάσεις διαμορφωμένες εδώ και δεκαετίες, μην εξυπηρετώντας πάντοτε το δημόσιο συμφέρον με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και καταλήγοντας συχνά σε ανεπιεικείς λύσεις».

Τα κινήματα πολιτών, οι επιστημονικοί και κοινωνικοί φορείς, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις οφείλουν να  συντονιστούν για μια ακόμα φορά για να αποτρέψουν την οποιαδήποτε σκέψη για αναθεώρηση (περιβαλλοντική αποδυνάμωση) του άρθρου 24 με κύριο αίτημα «Το άρθρο 24 του Συντάγματος δεν χρειάζεται αναθεώρηση – χρειάζεται εφαρμογή».

Κώστας Φωτεινάκης xpolis@gmail.com

Πρόεδρος των Φίλων της Φύσης/ Friends of Nature Greece