Οι ΦΙΛΟΙ της ΦΥΣΗΣ/ Naturefriends Greece παρουσιάζουν την έρευνα "Σπάνιες υποθαλάσσιες γεωμορφές στην ανατολική Ζάκυνθο". Υπογραμμίζουμε τη συνεργασία του "Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου - Αθηνών |Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος" με την "Εφορεία Ενάλιων
Αρχαιοτήτων" και με την τοπική κοινωνία της Ζακύνθου.
Αναφορά στην Κοσμητεία του Πανεπιστημίου | Διακρίσεις [ΕΔΩ]
Αναφορά στην Κοσμητεία του Πανεπιστημίου | Διακρίσεις [ΕΔΩ]
Η εργασία προκάλεσε Παγκόσμιο επιστημονικό ενδιαφέρον. Ενδεικτικά:
Η εργασία στο Περιοδικό Marine and Petroleum Geology [ΕΔΩ]
Παρουσίαση της εργασίας στο CNN Underwater 'lost city' is a natural phenomenon, say scientists [ΕΔΩ]
Εικόνα 1: αλλεπάλληλες φυλλοειδείς - δακτυλιοειδείς αποθέσεις [pockmarks]. Πρόκειται για μαλακό υλικό με χαρακτηριστικά λεπτόκοκκης ιλυώδους λάσπης που έχει αποτεθεί σε λεπτά, φυλλοειδή στρώματα, σε διαδοχικούς κύκλους. Εμφανίζουν διαφορική υποθαλάσσια διάβρωση, που πιθανότατα προκαλείται από τη δράση των ισχυρών ρευμάτων του πυθμένα.
---------------------
Σπάνιες υποθαλάσσιες
γεωμορφές στην ανατολική Ζάκυνθο
Εισαγωγή
Συγγραφή:
Μ. Σταματάκης [Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα
Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος]
&
Μ. Αθανάσουλα και Π. Τσαμπουράκης [Εφορεία Ενάλιων
Αρχαιοτήτων]
Τον Οκτώβριο του 2013, ερευνητικό καταδυτικό κλιμάκιο της Εφορείας Εναλίων
Αρχαιοτήτων, αποτελούμενο από την καταδυόμενη αρχαιολόγο Μαγδαληνή Αθανασούλα
και τους δύτες-τεχνικούς βυθού Γρηγόριο Οικονομόπουλο και Πέτρο Τσαμπουράκη, μετέβη με εντολή της Προϊσταμένης
της Υπηρεσίας αρχαιολόγου Δρ. Αγγελική Σίμωσι στο ανατολικό τμήμα
της νήσου Ζακύνθου, μετά από πρόσκληση του Δήμου Ζακύνθου, προκειμένου να
ερευνήσει και να αποτυπώσει σε συνεργασία με τους τοπογράφους-μηχανικούς του
νησιού Σπίνο Διονύσιο και Σταυρίδη Γεώργιο, υποθαλάσσια
ευρήματα, τα οποία αρχικά είχαν υποδειχθεί και περιγραφεί ως
αρχαιολογικά.
Ειδικότερα, το μέγεθος και η
συμμετρία της κυλινδρικής μορφής και του εξωτερικού δακτυλιόσχημου ανάγλυφου
των αρχικών ευρημάτων παρέπεμπαν σε διαβρωμένες από την ενέργεια του θαλασσίων
ρευμάτων, λίθινες βάσεις κιόνων. Η δε μεγάλη οπή στο μέσον, επίσης συμμετρική,
ερμηνεύτηκε ως πιθανή υποδοχή ξύλινων κορμών κιόνων.
Η αρχική αυτή εκτίμηση, ότι
πρόκειται δηλαδή για βάσεις κιόνων, υποδείκνυε πιθανή ύπαρξη κτηριακών
καταλοίπων και δεν απέκλειε οι σε κοντινή απόσταση ευρισκόμενοι υποθαλάσσιοι
επίπεδοι σχηματισμοί που έμοιαζαν με πλακόστρωτα, να ήταν επίσης ανθρωπογενείς
κατασκευές, εσωτερικά δάπεδα κτηρίων ή δρόμοι.
Η προσεκτική και διεξοδικότερη
όμως διερεύνηση των ευρημάτων, η πλήρης απουσία άλλων αρχαιολογικών τεκμηρίων
στον περιβάλλοντα χώρο στον οποίο αυτά εντοπίστηκαν και η αποκάλυψη νέων
σχηματισμών με ασύμμετρη μορφολογία, δημιούργησαν ερωτηματικά και αμφιβολίες ως
προς την αρχική εκτίμηση και έστρεψε τις υποψίες της αρχαιολογικής ομάδας προς
την κατεύθυνση, ότι ίσως πρόκειται για ιδιόμορφο και σπάνιο γεωλογικό
φαινόμενο.
Για το σκοπό αυτό ενώθηκε με την αρχική ομάδα ο Καθηγητής
του Εθνικού και
Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος, Μιχαήλ
Σταματάκης, ο οποίος μελετά τη γεωλογία του νησιού από το 1984,
συνεπικουρούμενος από δύο νέους επιστήμονες γεωλόγους που δραστηριοποιούνται
στο νησί, την Ντένια Στουφή και τον Νίκο Βούτο, προκειμένου να
ερευνήσουν τα δεδομένα και να δώσουν επιστημονικές και τεκμηριωμένες απαντήσεις
στα ερωτηματικά που δημιουργήθηκαν. Η ερευνητική ομάδα είχε καθ’ όλο το
διάστημα της έρευνας την αμέριστη στήριξη των εκπροσώπων των τοπικών αρχών.
Εργασίες στο πεδίο και στο
εργαστήριο
