The Pastoral Project - Σαν σήμερα στις 26 Μαρτίου 1827 πέθανε ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν | Η σχέση του μεγάλου συνθέτη με τη φύση | Το έτος 2020 είναι αφιερωμένο στο μεγάλο συνθέτη

[Η φωτογραφία του Λούντβιχ βαν Μπετόβεν στη Φύση είναι προφανώς προϊόν φωτομοντάζ γιατί η φωτογραφία ανακαλύφτηκε δώδεκα χρόνια μετά το θάνατο του συνθέτη. Ωστόσο, αν και φωτομοντάζ, η φωτογραφία που αναρτούμε μας μεταφέρει στο κλίμα και στη ψυχοσύνθεση του συνθέτη.]

Λούντβιχ βαν Μπετόβεν - Έτος Μπετόβεν το 2020 | The Pastoral Project - Beethoven loved nature – we love it, too!  [ΕΔΩ]

Σαν σήμερα στις 26 Μαρτίου 1827 πέθανε ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν σε ηλικία 56 ετών. Η αυτοψία αποκάλυψε ως αιτία θανάτου κίρρωση του ήπατος που προκλήθηκε από ηπατίτιδα. Γεννήθηκε πριν από 249 χρόνια, στις 16 Δεκεμβρίου του 1770.

Το 2020 ανακηρύχθηκε ως Έτος Μπετόβεν.

Υπήρξε λάτρης της φύσης και πέρναγε αρκετή ώρα της μέρας του σε περιπάτους στην εξοχή.

Χρόνια Πολλά, Καλή Χρονιά -1 | Τα Ελεύθερα Βουνά, η Ελληνική Φύση του Φώτη Κόντογλου, ο Έρωτας και Φύση της Δόμνας Σαμίου | Greek folk Songs about the nature and love

Περιβάλλον: είναι «το σύνολο των φυσικών και ανθρωπογενών παραγόντων και στοιχείων που βρίσκονται σε αλληλεπίδραση και επηρεάζουν την οικολογική ισορροπία, την ποιότητα της ζωής, την υγεία των κατοίκων, την ιστορική και πολιτιστική παράδοση και τις αισθητικές αξίες». 

Νόμος 1650/1987

18-23 Ιουνίου 2016: Ευρωπαϊκή Γιορτή Μουσικής | European Music Day

ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ τώρα | Σας καλωσορίζουμε με Bright Lights Late Nights

Περισσότερα ΕΔΩ ΕΔΩ ΕΔΩ.

Δόμνα Σαμίου "της φύσης και του έρωτα" |Greek folk Songs about the nature and love

[Κλικάρετε ΕΔΩ για να δείτε τα περιεχόμενα του δίσκου και να ακούσετε ορισμένα μέτρα από κάθε τραγούδι. Τα κείμενα της Δόμνας Σαμίου και του Γιώργου Ε. Παπαδάκη που παρουσιάζονται στην ανάρτηση είναι από το CD με τίτλο "της φύσης και του έρωτα"]

Σημείωμα της Δόμνας Σαμίου που έκανε τη συλλογή και την επιμέλεια του δίσκου

Ο λαός μας έχει κάνει τα πάντα τραγούδι. Κάθε σημαντική εκδήλωση αλλά και κάθε μικρή, καθημερινή δραστηριότητα: από τη γέννηση ως το θάνατο, από το νανούρισμα ως το μοιρολόι. Ανάμεσα σ'  αυτά τα τραγούδια, όπως είναι φυσικό, πολλά είναι αφιερωμένα στην αγάπη και σχεδόν πάντα συνδέονται με τη φύση και τις ομορφιές της.

Στα παλιότερα χρόνια η φύση αποτελούσε αντικείμενο λατρείας και δέους για τον άνθρωπο κι όχι στόχο καταστρεπτικής μανίας, του έδειχνε τα πρότυπα της απόλυτης ομορφιάς, τάξης και αρμονίας. Στις μέρες μας όλο και πιο συχνά ακούμε για πλημμύρες, για μεγάλες πυρκαγιές δασών, για οικολογικές καταστροφές.

Αιτία; Η απληστία του σημερινού ανθρώπου,  το χάσιμο της επαφής με το πολύτιμο, πανέμορφο φυσικό περιβάλλον.

Με αυτό το δίσκο ακτίνας, λοιπόν, θέλω να υπενθυμίσω και να υπογραμμίσω ότι για τους ανθρώπους πριν από εμάς έφτιαξαν τα τραγούδια που παρουσιάζουμε εδώ οι συνεργάτες μου και εγώ, η φύση συγκέντρωνε όλες τις ομορφιές του κόσμου που μας περιβάλει: από "το φεγγάρι που μας φωτάει ως το πρωί" ως το "μαργαριτοροσπαρμένο περιβόλι", από το "ψιλόλιγνο κυπαρίσσι" ως τα πολύχρωμα άνθη του αγρού. Ακόμα και για να αναφερθεί στα πιο αγαπημένα του πρόσωπα, ο λαός δανειζότανε στοιχεία από το φυσικό κόσμο: "πέρδικά μου πλουμιστή" -  "σγουρέ βασιλικέ μου" - "βιολέτα μ΄ ανθισμένη"... η κοπέλα. "Σταυραετός" - "ψηλό κυπαρίσσι" ή "ορμητικός ποταμός"... ο νέος.

Θαυμάζω απεριόριστα τους στίχους και τις μελωδίες που εμπνεύστηκαν απλοί συνάνθρωποί μας και θέλησα να μοιραστώ μαζί σας την ομορφιά αυτών των τραγουδιών που συγκέντρωσα: διαφορετικά για κάθε εποχή του χρόνου, για κάθε περίσταση, για κάθε περιοχή. Θέλησα να σας θυμίσω ότι τότε οι άνθρωποι αγαπούσαν και σέβονταν τη φύση και το περιβάλλον.

Δόμνα

--------------

Η αγάπη για τη φύση

Το γενικό αίσθημα για τη φύση και η αντίληψη για την ωραιότητά της, όπως τουλάχιστον απαντάται στα δημοτικά τραγούδια, δεν πρέπει να συγχέεται με το σχετικό ενδιαφέρον των λογίων συγγραφέων και ποιητών της Δύσης ούτε με τον τρόπο που εκφράζεται στα έργα τους. Η λατρεία της φύσης. π.χ. στους ρομαντικούς ποιητές, είναι γέννημα διαμαρτυρίας - αντίδρασης της ψυχής απέναντι στη στενάχωρη και πολυτάραχη ζωής της πόλης, αλλά και έκφραση αποστροφής προς τους ρυθμούς αυτής της ζωής. Στο σύνολό της η νεότερη φυσιολατρία είναι πάθος και νοσταλγία για μια ελεύθερη φυσική ζωή και αναγνώριση του φυσικού ωραίου.

Η λαϊκή ωστόσο φυσιολατρία των δημοτικών τραγουδιών έχει άλλη αφετηρία και άλλο περιεχόμενο. Το αίσθημα της φύσης στον άνθρωπο της παραδοσιακής κοινωνίας της υπαίθρου είναι έντονο και ζωηρό, κυρίως όμως πιο βαθύ και πιο αληθινό από κάθε ρομαντική νοσταλγία. Αποτελεί απαύγασμα της καθημερινής εμπειρίας μέσα στην απεριόριστη φύση, αβίαστη και θαυμαστή, συχνά, έκφραση βιωμάτων, Το ότι η αγάπη για τη φύση δεν είναι καθόλου έκφραση ρομαντική αλλά γέννημα ζωής φαίνεται ιδιαιτέρως στα κλέφτικα της ηπειρωτικής Ελλάδας και στα ποιμενικά τραγούδια της Κρήτης και άλλων νησιών. Επιπλέον, μπορεί κανείς να το συμπεράνει κι από πολλούς άλλους παράγοντες, όπως για παράδειγμα, από τις αιτίες που δημιούργησαν τη γνωστή, από τα δημοτικά τραγούδια, απέχθεια ή και καταφρόνηση των ορεινών προς τον νοσηρό βίο της πεδιάδας.

Γιώργος Ε. Παπαδάκης 

Presentation in English 

"Χρυσοπράσινο φύλλο ριγμένο στο πέλαγος" | Δρυς η κληθρόφυλλος (Λατζιά) - Quwecus alnifolia Poech | Εθνικό Δένδρο της Κύπρου από το 2006

Οι φωτογραφίες είναι από το Βοτανικό Κήπου Διομήδους.

Η Δρυς η κληθρόφυλλος/Quercus alnifolia Poech (λατζιά) είναι ενδημικό φυτό της Κύπρου. Ο ποιητής Λεωνίδας Μανέλης (όχι ο Οδυσσέας Ελύτης όπως αρκετοί πιστεύουν) έγραψε τους στίχους και ο συνθέτης Μίκης Θεοδωράκης τους μελοποίησε το 1965.

Όπως βλέπετε στις δύο πρώτες φωτογραφίες  το φύλλο της λατζιάς είναι "χρυσοπράσινο", η επάνω όψη καταπράσινη - η από κάτω όψη έντονη κίτρινη (χρυσή), το δε σχήμα της μοιάζει με την Κύπρο.

Είναι ιδιαίτερα εύστοχη η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου της Κύπρου να καθορίσει τη "λατζιά" ως εθνικό δένδρο της Κύπρου για " τουριστικούς, οικολογικούς, εθιμοτυπικούς, ιστορικούς και άλλους λόγους". (1-2-2006)

(Με την ίδια απόφαση καθορίστηκε το Κυκλάμινο ως εθνικό φυτό της Κύπρου)

Χρυσοπράσινο φύλλο

Στίχοι: Λεωνίδας Μανέλης | Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης | Πρώτη εκτέλεση: Γρηγόρης Μπιθικώτσης, 1965 [το ακούμε ΕΔΩ]

Γη της λεμονιάς, της ελιάς
γη της αγκαλιάς, της χαράς
γη του πεύκου, του κυπαρισσιού
των παλικαριών και της αγάπης

Χρυσοπράσινο φύλλο
ριγμένο στο πέλαγο

Γη του ξεραμένου λιβαδιού
γη της πικραμένης Παναγιάς
γη του λίβα, τ’ άδικου χαμού
τ’ άγριου καιρού, των ηφαιστείων

Χρυσοπράσινο φύλλο
ριγμένο στο πέλαγο

Γη των κοριτσιών που γελούν
γη των αγοριών που μεθούν
γη του μύρου, του χαιρετισμού
Κύπρος της αγάπης και του ονείρου

Χρυσοπράσινο φύλλο
ριγμένο στο πέλαγο

Για το Έδαφος και το Βουνό | Η Δόμνα Σαμίου τραγουδάει για την Καισαριανή, την Πεντέλη, το Δαφνί

Αφιερώνεται σε όλους όσοι θα συναντηθούμε την ερχόμενη Κυριακή 30/11/2014 για να περπατήσουμε στην Πεντέλη παρέα με το Νίκο Νέζη
-----------------------------------------

Ακούστε το τραγούδι από τη Δόμνα Σαμίου που περιλαμβάνεται στο δίσκο "ΣΕΡΓΙΑΝΙ", ΣΕΙΡΙΟΣ, (1986). Το τραγούδι αυτό δεν είχε γραφτεί προηγούμενα σε δίσκο. Η Δόμνα Σαμίου έμαθε το τραγούδι από το δάσκαλό της Σίμωνα Καρά (1905-1999) που είχε παντρευτεί στο Δαφνί στις 26/12/1950. Για πρώτη φορά δημοσίευουμε όλους τους στίχους του τραγουδιού:

Σεργιάνι 'ναι στη Σεργιανή

Σεργιάνι ’ναι στη Σεργιανή και στη Mεντέλη μέλι

και στο Δαφνί κρύο νερό που πίνουν οι αγγέλοι.

Άστρο της αυγής

γιατ' άργησες να βγεις;

Στ’ Aλίκοκου ’ναι οι όμορφες στο Pοδακιό οι άσπρες

και στη Xρυσοδαφνιώτισσα ξανθιές και μαυρομάτες.

Tα μεσάνυχτα

ν’ αφήσεις ανοιχτά.

Kυρά Xρυσοδαφνιώτισσα μεγάλη σού ’ναι η χάρη

με το ψηφί, με το ριγλί1, με το μαργαριτάρι.

Πρόβαλε να ’δεις

καρδιά που τυραννείς.

[Σεργιανή= Καισαριανή/ Μεντέλη=Πεντέλη/Αλίκοκος=Γειτονιά στην Κυδαθηναίων(Πλάκα)/ Ροδακιό=Αγίας Φιλοθέης (Πλάκα]

Το τραγούδι αυτό αναφέρεται για πρώτη από τον Δημήτριο Καμπούρογλου το 1888 στο Βυζαντινό Ημερολόγιο και επαναλαμβάνεται στο βιβλίο του ΤΟ ΔΑΦΝΙ, 1920.

Ο Γιώργος Λαμπάκης στο βιβλίο του ΜΟΝΗ ΔΑΦΝΙΟΥ (1889)αναφέρει ένα στίχο από το τραγούδι που το είχε διαβάσει στο ημερολόγιο του Καμπούρογλου. 

Από τα παραπάνω εξηγείται γιατί ο καθηγητής Γιώργος Προκοπίου χρησιμοποιεί τη φράση "Παναγία Χρυσοδαφνιώτισσα" στο τίτλο της βραβευμένης ταινίας του. Είναι προφανώς γνωστή σε έναν ευρύτερο κύκλο ανθρώπων στην Αττική και έχει προκύψει από την εορτή της Παναγίας,23 Αυγούστου, του Καθολικού της Μονής Δαφνίου.

Socrates: Mountains, 1976

Καλό μήνα να έχουμε...
Με τους Socrates να τραγουδούν Mountains σε στίχους του Βαγγέλη Παπαθανασίου.

MOUNTAINS

Mountains all around me reaching out to heaven Wild and full of colours standing proud forever Ακούστε το τραγούδι ΕΔΩ.  Θα συνεχίσουμε με στίχους, τραγούδια και μουσική για τη Φύση.

Mountains all around me reaching out to heaven Wild and full of colours standing proud forever

Τα δάση της Καισαριανής, της Πεντέλης, του Δαφνίου με το μέλι και το δροσερό νερό σε τραγούδι πριν από το 1900

Ακούστε το τραγούδι από τη Δόμνα Σαμίου που περιλαμβάνεται στο δίσκο "ΣΕΡΓΙΑΝΙ", ΣΕΙΡΙΟΣ, (1986). Το τραγούδι αυτό δεν είχε γραφτεί προηγούμενα σε δίσκο. Η Δόμνα Σαμίου έμαθε το τραγούδι από το δάσκαλό της Σίμωνα Καρά (1905-1999) που είχε παντρευτεί στο Δαφνί στις 16/12/1950. Για πρώτη φορά δημοσίευουμε όλους τους στίχους του τραγουδιού:

Σεργιάνι 'ναι στη Σεργιανή

Σεργιάνι ’ναι στη Σεργιανή και στη Mεντέλη μέλι
και στο Δαφνί κρύο νερό που πίνουν οι αγγέλοι.

Άστρο της αυγής
γιατ' άργησες να βγεις;

Στ’ Aλίκοκου ’ναι οι όμορφες στο Pοδακιό οι άσπρες
και στη Xρυσοδαφνιώτισσα ξανθιές και μαυρομάτες.

Tα μεσάνυχτα
ν’ αφήσεις ανοιχτά.

Kυρά Xρυσοδαφνιώτισσα μεγάλη σού ’ναι η χάρη
με το ψηφί, με το ριγλί1, με το μαργαριτάρι.

Πρόβαλε να ’δεις
καρδιά που τυραννείς.

Επεξήγηση: Σεργιανή= Καισαριανή/ Μεντέλη=Πεντέλη/Αλίκοκος=Γειτονιά στην Κυδαθηναίων(Πλάκα)/ Ροδακιό=Αγίας Φιλοθέης (Πλάκα]

Το τραγούδι αυτό αναφέρεται για πρώτη από τον Δημήτριο Καμπούρογλου το 1888 στο Βυζαντινό Ημερολόγιο και επαναλαμβάνεται στο βιβλίο του ΤΟ ΔΑΦΝΙ, 1920.
Ο Γιώργος Λαμπάκης στο βιβλίο του ΜΟΝΗ ΔΑΦΝΙΟΥ (1889)αναφέρει ένα στίχο από το τραγούδι που το είχε διαβάσει στο ημερολόγιο του Καμπούρογλου. 

Από τα παραπάνω εξηγείται γιατί ο καθηγητής Γιώργος Προκοπίου χρησιμοποιεί τη φράση "Παναγία Χρυσοδαφνιώτισσα" στο τίτλο της βραβευμένης ταινίας του. Είναι προφανώς γνωστή σε έναν ευρύτερο κύκλο ανθρώπων στην Αττική και έχει προκύψει από την εορτή της Παναγίας,23 Αυγούστου,  του Καθολικού της Μονής Δαφνίου.

Ο Γιάννης Ριτσος για την Παρνηθα

[Ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος, δεύτερος από δεξιά στο σανατόριο της Πάρνηθας]

Ο Γιάννης Ρίτσος εκτός από την ποίηση και τη ζωγραφική είχε «αγαπήσει» και την υποκριτική. Το 1936 ως ηθοποιός έλαβε μέρος σε πολλές θεατρικές και μουσικές παραστάσεις, που είχαν ως αποτέλεσμα να κλονίσουν ακόμα περισσότερο την υγεία του και να τον υποχρεώσουν να μεταφερθεί στο σανατόριο της Πάρνηθας. Στο σανατόριο που βρίσκονταν στο χώρο του σημερινού ΞΕΝΙΑ, κοντά στην Αγία Τριάδα , ο Ρίτσος έζησε από τον Οκτώβριο του 1937 έως τον Απρίλιο του 1938.

Σε δύο τουλάχιστον έργα του που έχουμε υπ΄ όψιν μας (δεν γνωρίζουμε ολοκληρωμένα το μεγάλο έργο του ποιητή)  κάνει αναφορά στην Πάρνηθα.

Ο Γιάννης Ρίτσος έγραψε κατά τη διάρκεια της παραμονής του  στο σανατόριο της Πάρνηθας  τρία έργα: «Μια πυγολαμπίδα φωτίζει τη νύχτα» (1937), «Όνειρο καλοκαιρινού μεσημεριού» (1938, αφιερωμένο στο Βασίλη Ρώτα),  «Εαρινή Συμφωνία» (1938).

Διαβάστε περισσότερα ΕΔΩ.

Γιάννης Παπαϊωάννου - Χαράλαμπος Βασιλειάδης (Τσάντας): "Στα πεύκα και στα έλατα" (Πάρνηθα)

[Η Πάρνηθα πριν την πυρκαγιά του 2007]

Δεύτερο μουσική "παρέμβαση" με θέμα "Τα βουνά στο ελληνικό τραγούδι". Μετά το ορχηστρικό "Υμηττός" του Μάνου Χατζιδάκη που αναρτήσαμε (ΕΔΩ), σήμερα παρουσιάζουμε το τραγούδι "Στα πεύκα και στα έλατα". Mουσική Γιάννης Παπαϊωάννου - στίχοι Χαράλαμπος Βασιλειάδης (Τσάντας) - τραγούδι Οδυσσέας Μοσχονάς (το έχουν τραγουδήσει και άλλοι).

Οι στίχοι περιγράφουν έναν νέο σε ηλικία άρρωστο, προφανώς είναι φυματικός, που πάει στην Πάρνηθα "στα πεύκα και στα έλατα" για να "γιάνει". 

Πατήσετε ΕΔΩ για να ακούσετε το τραγούδι. Διαβάστε τους στίχους:

Στα πεύκα και στα έλατα…

Τα νιάτα δεν τα χόρτασα,
δεν θέλω να πεθάνω,
σαν τον ανθό μαράθηκα, μανούλα μου
και δεν μπορώ να γιάνω.

Βλέπω τα φύλλα απ' τα κλαδιά,
να πέφτουν μαραμένα,
κι όταν τα βλέπω σκέφτουμαι, μανούλα μου,
πως μοιάζουν σαν και μένα.

Στα πεύκα και στα έλατα
μου ΄πανε πως θα γιάνω,
γι' αυτό πήγα στην Πάρνηθα, μανούλα μου,
τον πόνο μου να γιάνω,
γι' αυτό πήγα στην Πάρνηθα, μανούλα μου
και στην κορφή απάνω.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η παρουσίαση των στίχων και των τραγουδιών στο blog είναι από  την έρευνα του Κώστα Φωτεινάκη, που δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί με θέμα "Στίχοι και μουσική για τη φύση και το περιβάλλον"...

Για την Πάρνηθα έχουμε και αναφορές του Γιάννη Ρίτσου που θα τις παρουσιάσουμε σε επόμενη ανάρτηση.

Μάνος Χατζιδάκης "Υμηττός" - Manos Hadjidakis: Hymettus (Instrumental)

Τα βουνά μας στο Ελληνικό Τραγούδι, αρχίζουμε με το ορχηστρικό του Μάνου Χατζιδάκη "Υμηττός" που περιέχεται στο δίσκο''15 εσπερινοί" ( ''15 Vespers" )