Με αφορμή την έναρξη της προετοιμασίας της Διεθνούς Συνδιάσκεψης του ΟΗΕ "Rio+20" που ξεκινάει την Τετάρτη 13 Ιουνίου στο Ρίο της Βραζιλίας
[ΕΔΩ] αναρτούμε την παρέμβαση του Σαντρουντίν Αγά Χαν: "Είναι αειφόρος η αειφόρος ανάπτυξη;" που αν και έγινε πριν από δέκα χρόνια είναι εξαιρετικά επίκαιρη. Το θέμα της Συνδιάσκεψης του ΟΗΕ είναι η "Βιώσιμη/αειφόρος ανάπτυξη".
Είναι αειφόρος η αειφόρος ανάπτυξη;
Σαντρουντίν Αγά Χαν
[Το 4ο Διεθνές Διεπιστημονικό και Διαθρησκειακό
Οικολογικό Συμπόσιο, υπό την αιγίδα του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου και
του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ρομάνο Πρόντι, πραγματοποιήθηκε από 5 έως 10 Ιουνίου 2002, στην Αδριατική. Η
έμφαση του Συμποσίου, με τίτλο «Αδριατική: Μια θάλασσα σε κίνδυνο, ένας κοινός
στόχος», δόθηκε, εκτός από τα οικολογικά προβλήματα της Αδριατικής και των
χωρών που βρέχονται απ’ αυτήν, στην προσπάθεια για την ανάπτυξη μιας
«περιβαλλοντικής ηθικής».
Μεταξύ των ομιλιών που προκάλεσαν αίσθηση, ήταν αυτή του
Πρίγκιπα Σαντρουντίν Αγά Χαν, ο οποίος έχει διατελέσει Πρόεδρος της Ύπατης
Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες. Του έχει απονεμηθεί, μεταξύ
άλλων, το Βραβείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών. Το κείμενό του
γράφτηκε πριν από το Γιοχάνεσμπουργκ. Είναι συνεπώς ένα κείμενο που
επιβεβαιώθηκε από τις εξελίξεις.
Η θέση που θα
υποστηρίξω σήμερα είναι ότι το δόγμα της «αειφόρου ανάπτυξης» είναι
παραπλανητικό και ότι στρεβλώνει την εικόνα που έχουμε για τον κόσμο, όπως
έκανε άλλοτε η θεωρία που ήθελε την γη επίπεδη. Οι επιπτώσεις είναι όμως σήμερα
απείρως πιο επικίνδυνες για τη μελλοντική μας επιβίωση.
Κατά συνέπεια, θα
αποστασιοποιηθώ από το «πολιτικώς ορθόν» και θα επιχειρήσω να καταδείξω πώς η
κάποτε ευγενής ιδέα της «αειφόρου ανάπτυξης» έχει εκτραπεί.
Παρ’ όλες τις
ρητορείες σχετικά με την ικανοποίηση των βασικών αναγκών και την μείωση της
φτώχειας – και παρά τις δεκαετίες που επίσημα ήταν αφιερωμένες στην ανάπτυξη –
ο αριθμός των ανθρώπων σε ακραία ή απόλυτη ένδεια συνεχίζει να αυξάνεται.
Τα αποτελέσματα
της τελευταίας συνάντησης στη Χάγη και το Μοντερέι καθόλου δεν συμβάλλουν στην
αισιοδοξία μας. Δεν αποτελούν και πολύ καλό οιωνό για το Γιοχάνεσμπουργκ.
Είναι καιρός να
δοθεί τέλος στην αδράνεια που ο Κόφι Ανάν έχει περιγράψει πετυχημένα ως «business as usual». Έχει δίκιο όταν υποστηρίζει ότι
«καθώς η προσοχή μας είναι εστιασμένη στις συγκρούσεις, στην παγκοσμιοποίηση ή,
πιο πρόσφατα, στην τρομοκρατία, συχνά δεν καταφέρνουμε να δούμε πώς όλα αυτά
συνδέονται με την αειφορία. Όμως η έννοια αυτή έχει γίνει ευσεβής επίκληση αντί
να αποτελεί πρόσκληση για συγκεκριμένη δράση, όπως θα ήταν σωστό».
Η ειρωνεία είναι
ότι εκείνοι που προωθούν την αειφόρο ανάπτυξη, το κάνουν συχνά στο όνομα της
βοήθειας προς τα φτωχά έθνη του Νότου. Γεγονός παραμένει, ωστόσο, ότι σήμερα,
80 χώρες έχουν κατά κεφαλήν εισόδημα
κατώτερο απ’ ό,τι πριν μια δεκαετία και ότι ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν σε
συνθήκες φτώχειας (με λιγότερο από 1 δολάριο την ημέρα) είναι επίμονα
κολλημένος στα 1,2 δισεκατομμύρια, ενώ εκείνοι που κερδίζουν λιγότερο από 2
δολάρια την ημέρα αριθμούν σχεδόν 3 δισεκατομμύρια.
Κάποιος με
ημερήσια αμοιβή ενός δολαρίου θα χρειαζόταν 109 χρόνια για να κερδίσει όσα ο
Γάλλος ποδοσφαιριστής Ζινεντίν Ζιντάν σε μια μέρα!
Η αειφόρος
ανάπτυξη έχει εκτραπεί με τους ακόλουθους τρόπους: