Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η προγραμματισμένη απαξίωση προϊόντων και η κυκλική οικονομία | EU, Planned Obsolecence & Circural economy

ΣΥΝΤΟΜΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Ο όρος "Προγραμματισμένη απαξίωση προϊόντων" (αγγλικό όρος Planned Obsolescence) σημαίνει ότι τα προϊόντα/ συσκευές έχουν σχεδιαστεί για να έχουν μικρό κύκλο ζωής, "προγραμματισμένη φθορά" έτσι ώστε ο καταναλωτής να υποχρεώνεται ή να αγοράζει ακριβά ανταλλακτικά ή να αποθαρρύνεται να τα επισκευάσει έτσι ώστε να τα πετάει και να αγοράζει νέα μοντέλα και έτσι να αυξάνεται η παραγωγή και η κερδοφορία των επιχειρήσεων

Είναι ευρέως γνωστό ότι οι πρώτες λάμπες φωτισμού όταν κατασκευάστηκαν αρχικά είχαν μεγάλη διάρκεια ζωής και στη συνέχεια προγραμματίστηκαν να "καίγονται" έτσι ώστε οι καταναλωτές να αγοράζουν καινούργιες. Η πρακτική αυτή έχει ονομαστεί "συνωμοσία του λαμπτήρα" [ΕΔΩ]. 

Ο θεατρικός συγγραφέας  Άρθουρ Άσερ Μίλερ (Arthur Asher Miller) στο κλασσικό έργο του "Ο Θάνατος του Εμποράκου" / Death of a Salesman, 1949 περιγράφει με τον καλύτερο τρόπο αυτό που λέμε σήμερα "προγραμματισμένη απαξίωση προϊόντων":

«Για μα φορά στη ζωή μου, θα ήθελα να μου ανήκει κάτι προτού χαλάσει. Μόλις ξεπλήρωσα το αμάξι κι είναι στα τελευταία του. Το ψυγείο μου «τρώει» τους ιμάντες σαν μανιακό! Τους δίνουν τόση ζωή, ώστε όταν τα ξεπληρώσεις να είναι ξοφλημένα.»

[το έργο στον κινηματογράφο με ελληνικούς υπότιτλους ΕΔΩ]

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο οικολογικός σχεδιασμός

24 - 30 Απριλίου 2017 | Εβδομάδα επανάστασης της μόδας | Fashion Revolution Week | Ρύπανση - Μοντέρνα σκλαβιά - Αδιαφάνεια

[Οι ΦτΦ ως Οικολογική και Κοινωνική οργάνωση έχουν ιδιαίτερες ευαισθησίες για θέματα που αφορούν τη ρύπανση, τη διαφάνεια, τα ανθρώπινα και τα κοινωνικά δικαιώματα, το δίκαιο εμπόριο, την υπερκατανάλωση  κ.λ.π. Ως εκ τούτου παρακολουθούμε και στηρίζουμε ατομικές ή συλλογικές προσπάθειες που αναδεικνύουν προβλήματα και προτείνουν λύσεις για την αντιμετώπιση της ρύπανσης, της εκμετάλλευσης των εργαζομένων κ.λπ.]

----------------------

Η βιομηχανία της μόδας είναι η δεύτερη πιο ρυπογόνα μετά το πετρέλαιο και ο δεύτερος κλάδος μετά τη βιομηχανία του σεξ όπου βρίσκονται εγκλωβισμένοι ‘μοντέρνοι σκάβοι’ σε αναγκαστική εργασία.

Στις 24 Απριλίου 2013, 1,134 σκοτώθηκαν και πάνω από 2,500 τραυματίστηκαν, όταν το εργοστάσιο κατασκευής ρούχων Ράνα Πλάζα στη Ντάκα, Μπαγκλαντές κατέρρευσε. Ειναι πολλοί άνθρωποι για να χαθούν μέσα σε μία μέρα, δεν συμφωνείς;

Έτσι γεννήθηκε η Επανάσταση της Μόδας (Fashion Revolution) σε 95 κράτη σήμερα με εκατοντάδες χιλιάδες συμμετέχοντες. Το κίνημα του Fashion Revolution Day δημιουργήθηκε με τη συμμετοχή σχεδιαστών, brands, ακαδημαϊκών, συγγραφέων, επιχειρηματιών και κυβερνητικών από όλο τον κόσμο, με σκοπό την μεταρρύθμιση της αλυσίδας παραγωγής της μόδας. Στόχος του είναι η διαφάνεια στην τροφοδοτική αλυσίδα παραγωγής της μόδας. Η μόδα έχει την πιο πολύπλοκη αλυσίδα παραγωγής, μέσα σε αυτή την πολυπλοκότητα διενεργούνται εγκληματα, εμείς ζητάμε απλώς να γνωρίζουμε κάθε στάδιο παραγωγής ενός κομματιού απο την κατασκευή της πρώτης του ύλης.

Στις 24 Απριλίου 2014, στην πρώτη επέτειο της καταστροφής του Rana Plaza, ξεκίνησε η επανάσταση μας παγκοσμίως με ένα κύριο event με στόχο την ευαισθητοποίηση και ενημέρωση όσου περισσότερου κόσμου ήταν δυνατό. Θέσαμε μια απλή ερώτηση: Ποιος έφτιαξε τα ρούχα σου? Ζητήθηκε από κάθε άτομο που συμμετείχε στην Fashion Revolution Day να συνεισφέρει, φορώντας ένα ρούχο από μέσα προς τα έξω, και μετά να το φωτογραφίσει και να το μοιραστεί στα social media με hashtag #insideout. 

Το αντίκτυπο αυτής της εκστρατείας ήταν συντριπτικό, με συμμετοχή 62 χωρών, προσέγγιση ανθρώπων μέσω PR που ο αριθμός τους ξεπέρασε τα 80 εκατομμύρια, 6.6 εκατομμύρια χτυπήματα στο google και το #insideout να γίνεται #1 trending topic παγκοσμίως στο twitter. Η πρωτοπόρος του Upcyling, Orsola de Castro δηλώνει «Με μια απλή χειρονομία #insideout θέλουμε να ρωτήσετε «Ποιος έφτιαξε τα ρούχα σας;» Αυτή η ενέργεια θα ενθαρρύνει τους ανθρώπους να φανταστούν την «κλωστή» από ένα ρούχο που συνδέει μαζί με τον μηχανουργό που το έραψε μέχρι και τον αγρότη που καλλιέργησε το βαμβάκι από όπου φτιάχτηκε.

ΠΗΓΗ - ΠΕΡΙΣΣΌΤΕΡΑ ΕΔΩ ΕΔΩ

Δημήτρης Εμμανουήλ (επιμέλεια): Κοινωνικές Τάξεις και Κατανάλωση

[Βιβλιογραφικές πληροφορίες ΕΔΩ] 

Στο blog των ΦτΦ αναρτούμε, εκτός από τις θέσεις και τις παρεμβάσεις του συλλόγου, για ενημέρωση αλλά και για "περιβαλλοντική εκπαίδευση" θέματα που παρουσιάζουν οικονομικό - κοινωνικό - οικολογικό ενδιαφέρον που έχουν δημοσιευτεί σε εφημερίδες, περιοδικά, blogs - sites.

Ένα από αυτά είναι το "ΘΕΜΑ στην Εφημερίδα των Συντακτών" (23.07.2016) που αφορά τις ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ.

 ---------------------

Τα απομεινάρια μιας κρίσης

Συντάκτης: Ιωάννα Σωτήρχου 

Πώς βιώνεται η κρίση; Ποιοι παράγοντες φαίνεται να επηρεάζουν τις αντιλήψεις που έχουμε για τη ζωή μας και την ικανοποίησή μας από αυτήν; Τα καταναλωτικά μας πρότυπα μάλλον παρά τα… οικονομικά μας.

Σε αυτό το -από άποψη οικονομικού ωφελιμισμού- παράδοξο κατέληξε η μελέτη του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών με τίτλο «Κρίση κατανάλωσης και κρίση status: ταξικές διαφορές των επιπτώσεων της κρίσης και δείκτες ευζωίας στην Αθήνα του 2013», που εκπόνησε ο ερευνητής Δημήτρης Εμμανουήλ και δημοσιεύεται στον πρόσφατο συλλογικό τόμο του Κέντρου «Κοινωνικές τάξεις και κατανάλωση», που επιμελήθηκαν και κυκλοφόρησαν πρόσφατα οι εκδόσεις «Αλεξάνδρεια».

Η χρονιά αναφοράς δεν είναι τυχαία: το 2013 η καμπύλη της κρίσης φαινόταν να έχει τερματίσει, μετά από μια ελεύθερη πτώση του ΑΕΠ σε σχέση με το 2008 κατά 25% και μείωση της ιδιωτικής κατά κεφαλήν κατανάλωσης σε πραγματικές αξίες κατά 28%, την ίδια στιγμή που η ανεργία σκαρφάλωνε στο 27,5%. Και μπορεί ο δημόσιος λόγος να θρηνούσε την καταστροφή της μεσαίας τάξης, ωστόσο δεν αντιμετώπιζε και τα πιο σοβαρά προβλήματα αφού, όπως παρατηρεί ο ερευνητής, «αναμφισβήτητα οι πολιτικές αποδόμησης και οικονομικής υποβάθμισης υπήρξαν πολύ πιο δραστικές στον χώρο της εργατικής τάξης».

Τι κατέδειξε η έρευνα που έκανε το 2013 το ΕΚΚΕ για την κατανάλωση και τις κοινωνικές τάξεις στην Αθήνα και βασίστηκε σε δομημένες συνεντεύξεις σε τυχαίο δείγμα 2.520 νοικοκυριών στην ευρύτερη περιφέρειά της;

Εξετάζοντας τα στοιχεία της κατανάλωσης, τα ανώτερα επαγγελματικά στρώματα είχαν σχετικά μικρότερη πτώση καταναλωτικών δαπανών σε σύγκριση με την εργατική τάξη και κατά πολύ μικρότερη σε σύγκριση με την κατώτερη μεσαία τάξη, όπως είναι οι υπάλληλοι γραφείου και οι απασχολούμενοι στο εμπόριο.

[Συνέχεια στην ΕΦΣΥΝ]

ΦΙΛΟΙ της ΦΥΣΗΣ: "Τα δώρα που αξίζουν δεν κοστίζουν"

Χριστουγεννιάτικα δώρα με νόημα

Αυτά τα Χριστούγεννα κάνε τη διαφορά. Τα πιο σπουδαία δώρα, αυτά που αξίζουν δεν κοστίζουν:

• Πάρε ένα παιδί στην αγκαλιά σου και πες του ένα παραμύθι. Θυμάσαι; Ένα από αυτά που σου έλεγε ο παππούς και η γιαγιά στο χωριό τα χειμωνιάτικα βράδια γύρω απ’ το τζάκι.
• Χτύπα το κουδούνι του ηλικιωμένου γείτονά σου. Ρώτα τον, τι κάνει, αν θέλει λίγη συντροφιά.
• Αγκάλιασε έναν άνθρωπο που αγαπάς, χωρίς λόγο ή αιτία. Πες του τα συναισθήματά σου. Αλήθεια πόσος καιρός πέρασε απ’ την τελευταία φορά που είπες σε κάποιον δικό σου “Σ’ αγαπώ;”
• Βάλε την αγαπημένη σου μουσική κάθισε αναπαυτικά και απόλαυσέ τη. Μη διστάσεις να τραγουδήσεις ή να χορέψεις αν νιώσεις την ανάγκη.
• Βγες ένα περίπατο στη φύση. Κάτσε κάτω από ένα δέντρο κι αφουγκράσου. Νιώθεις ακόμα μόνος;
• Χάρισε ή δάνεισε για λίγο καιρό κάτι πολύτιμο για σένα. Σκέψου ποιό είναι το αγαπημένο σου βιβλίο, δίσκος, CD; Με ποιόν αγαπημένο σου θες να το μοιραστείς;
• Αν ζωγραφίζεις  μπορείς να χαρίσεις ένα σκίτσο σου… αν γράφεις μπορείς να χαρίσεις ένα διήγημα…. ένα ποίημα... Ποιός δε θα το εκτιμήσει;

ΦΙΛΟΙ της ΦΥΣΗΣ/ Naturefriends Greece

Ανθέων 72, Χαϊδάρι 12461 |Mail: naturefriendsgreece@gmail.com

URL:  http://naturefriends-gr.blogspot.gr

Το Ελληνικό Δίκτυο «ΦΙΛΟΙ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ»/Naturefriends Greece ιδρύθηκε το 2007 και αποτελεί τμήμα της Διεθνούς Περιβαλλοντικής Οργάνωσης Naturefriends International/NFI (1895). Στους NFI  http://www.nfi.at συμμετέχουν 45  εθνικές οργανώσεις απ΄ όλο τον κόσμο με περισσότερα από 500.000 μέλη. Οι NFI συμμετέχουν  στους GREEN10/G10 που είναι η ομπρέλα των δέκα μεγαλύτερων  περιβαλλοντικών οργανώσεων.

π. Γεώργιος Φραγκιαδάκης "Περί Ακτημοσύνης"

[Σε μία εποχή υπερκαταναλωτισμού και εμπορευματοποίησης των πάντων ζητήσαμε από τον πολυγραφότατο π. Γεώργιο Φραγκιαδάκη να μας γράψει "Περί Ακτημοσύνης". Απολαύστε το κείμενο ανεξαρτήτως από το αν είστε θρησκευόμενοι ή όχι. ΦτΦ]

«Νεκτάριος καί χρήματα εἶναι δύο πράγματα ἀσυμβίβαστα», έλεγαν όσοι τον γνώρισαν

-----------

π. Γεώργιος Φραγκιαδάκης

Περί Ακτημοσύνης

  Ακτημοσύνη σημαίνει ανυπαρξία υλικών αγαθών, κυρίως ακινήτων (κτήματα) αλλά και κινητών αξιών, όπως είναι τα νομίσματα ή άλλα είδη σχετικής αξίας. Η μελέτη της ιστορίας πείθει πως οι συνεχείς πολεμικές συγκρούσεις γίνονταν ανέκαθεν για τα υλικά αγαθά. Τούτο συμβαίνει και σήμερα ακόμη σε νομαδικές φυλές της Αφρικής, όταν συμβεί να κατευθύνονται στην ίδια εύφορη κοιλάδα.

   Η αρχαία σκέψη θεώρησε ανέκαθεν ασυμβίβαστη την επιδίωξη αγαθών με τη φύση του ανθρώπου, ο οποίος είναι θνητός και εφήμερος «Γυμνοί ήλθομεν οι πάντες, γυμνοί και απελευσόμεθα», διδάσκει ο Αίσωπος (620-560 π. Χ.) και ο Πίνδαρος (522-438) συμπληρώνει πως «σκιάς όναρ άνθρωπος», σηματοδοτώντας καίρια τη φιλοσοφική ενασχόληση με το θέμα. Φιλόσοφος και φιλάργυρος δε συμβιβάζονται. Ο Σωκράτης (469-399 π. Χ.) θυσιάζεται εκούσια για αξίες που πιστεύει, ο Πλάτων (427-347 π. Χ.) προβάλλει τις ιδέες και ο Αριστοτέλης (384-322 π. Χ.) τη γνώση. «Πάντες άνθρωποι φύσει ορέγονται του ειδέναι», είναι η παρακαταθήκη του. Άλλωστε το βραχύ της ζωής δεν επιτρέπει «βαρύδια», όπως είναι τα υλικά αγαθά. Ο καθένας φεύγει από τη ζωή σαν να ήρθε τώρα μόλις. «Πάς ώσπερ άρτι γεγονώς εκ του ζην απέρχεται», διαπιστώνει ο Επίκουρος (341-270 π. Χ.). Έτσι, ελεύθερος και ανεξάρτητος ο άνθρωπος μπορεί να θεωρηθεί πλήρης. «Ως χαρίεν εστ’ άνθρωπος αν άνθρωπος ή», είναι το διαχρονικό αίτημα του Μενάνδρου (342-292 π. Χ.).  Ο Νεοπλατωνικός Πλωτίνος (203-270 μ. Χ.) συλλειτουργεί με τη σκέψη του Πλάτωνα, στρέφει το νου σε ανώτερα αγαθά και αποκλείει δεσμεύσεις με εφήμερα και πρόσκαιρα. Η ευδαιμονία επιτυγχάνεται, όταν απελευθερωθούμε από την ανάγκη και η ευδαιμονία δεν εξασφαλίζεται με τα υλικά αγαθά (Εννεάς Πρώτη).